Bu mövzu adətən gec xatırlanır.
Sistem artıq qurulub.
Sonra sual çıxır: “Bunu artırmaq olar?”
Çox vaxt cavab xoş olmur.
Genişlənə bilmə nə deməkdir?
Genişlənə bilmə o deməkdir ki:
- yeni otaq əlavə edə bilirsən
- yeni funksiya qoşa bilirsən
- mövcud sistemi sökmürsən
- əvvəlkilər pozulmur
Əsas prinsip:
Sistem böyüyəndə dağılmamalıdır.
Genişlənməyən sistem necə tanınır?
Belə sistemlərdə adətən bunlar olur:
- “Bu artıq dəstəklənmir”
- “Yeni modul uyğun deyil”
- “Yenidən qurmaq lazımdır”
- “Bu versiyada mümkün deyil”
Texniki problem deyil.
Bu — yanlış başlanğıc qərarıdır.
Ən tipik səhv düşüncə
“İndi az lazımdır, sonra baxarıq”
Bu fikir həmişə bahaya başa gəlir.
Çünki:
- kabellər əvvəlcədən düşünülməyib
- struktur sabit deyil
- limitlər gizlidir
- istehsalçı çərçivə qoyub
Nəticə:
artırmaq → sökmək demək olur.
Genişlənə bilən sistemin əlamətləri
Belə sistemlərdə:
- modul yanaşma var
- sərt limitlər yoxdur
- funksiya sayı əvvəlcədən kilidlənmir
- otaq sayı problem yaratmır
- ssenarilər yenidən yazıla bilir
Vacib detal:
genişlənmə sistemin “normal halı” olmalıdır.
Gizli limitlər harada gizlənir?
Ən çox bu yerlərdə:
- istifadəçi sayında
- ssenari sayında
- cihaz növündə
- protokol dəstəyində
- lisenziyada
Satış zamanı deyilməz.
Problemi yaşayanda çıxar.
“Böyümək” təkcə say demək deyil
Genişlənmə yalnız “daha çox cihaz” deyil:
- daha mürəkkəb məntiq
- daha çox şərt
- fərqli istifadə ssenariləri
- yeni təhlükəsizlik tələbləri
Sistem bunları daşıya bilmirsə,
deməli böyüməyə hazır deyil.
Seçim zamanı soruşmalı suallar
- 2 ildən sonra bu sistem eyni qalacaqmı?
- Yeni funksiya üçün nə dəyişməliyəm?
- Limit haradadır və kim qoyub?
- Artıranda əvvəlkilər risk altına düşürmü?
Əgər cavablar qeyri-müəyyəndirsə —
risk var.
Nəticə
Ağıllı ev:
- tək layihə deyil
- prosesdir
- zamanla dəyişir
Genişlənə bilməyən sistem:
- bu günü həll edir
- sabahı problemə çevirir
Yaxşı sistem:
- ilk gündən böyüməyə hazırdır.
