Ağıllı ev alınanda çoxları belə düşünür:
“Pulumu verdim, sistem mənimdir.”
Praktikada isə çox vaxt sahiblik istifadəçidə olmur.
Bu, ağıllı ev sahəsində ən təhlükəli və ən az danışılan problemdir.
1. Sahiblik nə deməkdir
Sistemin sahibi olmaq o deməkdir ki:
- sistemin məntiqi sənə məxsusdur
- istədiyin vaxt dəyişiklik edə bilirsən
- başqa mütəxəssis davam etdirə bilər
- sistem bir şirkətin taleyindən asılı deyil
Əgər bunlardan biri yoxdursa — sən sahib deyilsən.
2. Tipik vəziyyət: sistem “icarədədir”
Bir çox hallarda:
- bütün konfiqurasiya quraşdıranın əlindədir
- giriş məlumatları verilmir
- dəyişiklik yalnız “servis”lə mümkündür
İstifadəçi faktiki olaraq:
- sistemdən istifadə edir
- amma ona nəzarət etmir
Bu, texniki yox, idarəetmə problemidir.
3. Brend və platforma asılılığı
Əgər sistem:
- yalnız bir brendin cihazları ilə işləyirsə
- yalnız bir tətbiqə bağlıdırsa
- yalnız istehsalçının serveri üzərindən idarə olunursa
o zaman sahiblik:
- istifadəçidə yox
- platformadadır
İstifadəçi sadəcə “istifadəçi” rolunda qalır.
4. Quraşdıranı dəyişmək mümkün olmur
Ən təhlükəli an buradadır.
Əgər:
- sənəd yoxdur
- məntiq təsvir edilməyib
- sistem bağlanıb
onda:
- başqa mütəxəssis sistemi başa düşmür
- davam etdirmək mümkün olmur
- yenidən qurmaq tələb olunur
Bu, birbaşa maliyyə riskidir.
5. Sistem köçürülə bilmir
Ev satıldıqda və ya köçəndə:
- sistem yeni sahibə ötürülmür
- yenidən konfiqurasiya tələb edir
- bəzən tam deaktiv olur
Əgər sistem:
- obyektə deyil
- istifadəçiyə və sənədlərə bağlı deyilsə
o sistem real dəyər yaratmır.
6. Sahiblik problemi nə vaxt üzə çıxır
Ən çox bu hallarda:
- şirkət fəaliyyətini dayandırır
- qiymətlər artır
- əlavə funksiya lazımdır
- başqa mütəxəssis çağırılır
Və həmin anda məlum olur ki:
sistem səninki deyil.
Nəticə
Ağıllı evdə əsas sual:
“Bu sistem mənim nəzarətimdədirmi?”
Əgər cavab qeyri-müəyyəndirsə:
- risk artıq mövcuddur
- problem sadəcə zaman məsələsidir
Ağıllı ev rahatlıq gətirməlidir, asılılıq yox.
